Diş implantı nədir?
İmplant diş çatışmayan yerdə çənə sümüyünə yerləşdirilən, adətən titan və ya sirkoniumdan hazırlanmış vint formalı süni kökdür. İmplant sümüklə birləşdikdən (osseointeqrasiya) sonra onun üzərinə dişə bənzər tac hazırlanır. Qonşu dişlərin yonulmasını tələb etməməsi implantı körpüdən fərqləndirən xüsusiyyətlərdən biridir.
Kimlərə implant qoymaq olar?
- Bir və ya bir neçə dişi çatışmayan, çənə inkişafı başa çatmış şəxslər
- Kifayət qədər sümük həcmi olan və ya bu həcmin sümük transplantasiyası ilə əldə edilə biləcəyi şəxslər
- Ümumi sağlamlıq vəziyyəti cərrahi prosedura imkan verən şəxslər
Nəzarətsiz şəkərli diabet, çox siqaret çəkmək və bəzi tibbi müalicələr implantın uğuruna təsir edə bilər; bunlar planlaşdırmada nəzərə alınır.
İmplantdan öncə nə üçün ortodontiya lazım ola bilər?
Diş uzun müddət çatışmadıqda qonşu dişlər boşluğa doğru əyilir, qarşı çənədəki diş isə ona doğru həddindən artıq çıxa bilər. Nəticədə implant üçün düzgün yerləşmiş kifayət qədər yer olmaya bilər. Ortodontik müalicə ilə:
- Əyilmiş dişlər düzəldilərək implant üçün uyğun enlikdə yer açıla bilər,
- İmplantın yerləşdirilməsi üçün köklər arasında kifayət qədər məsafə yaradıla bilər,
- İmplant tacına düşən yükü tarazlaşdırmaq üçün dişləm tənzimlənə bilər.
Uyğun hallarda bu hərəkətlər şəffaf kappalarla edilə bilər; görünüşün təbii qalması üçün kappaya çatışmayan dişin yerində diş rəngli doldurucu (pontik) əlavə oluna bilər.
İmplant ortodontik müalicə ilə hərəkət edirmi?
Xeyr. İmplant sümüklə birləşdiyi üçün təbii diş kimi hərəkət etdirilə bilməz. Buna görə də ortodontik müalicə lazımdırsa, adətən əvvəlcə ortodontiya aparılır, implant isə sonra qoyulur. Artıq implant varsa, ortodontik plan onun vəziyyətinə uyğun hazırlanır; bəzi hallarda implant digər dişləri hərəkət etdirmək üçün sabit dayaq kimi də istifadə oluna bilər.
Gənclərdə anadangəlmə çatışmayan dişlər
Xüsusilə yuxarı yan kəsici dişləri anadangəlmə olmayan gənclərdə iki variant nəzərdən keçirilir: boşluğu ortodontiya ilə bağlamaq və ya böyümə başa çatana qədər açıq saxlayıb sonra implant qoymaq. Hələ böyüyən insanda implant qonşu dişlərlə eyni səviyyədə qalmaya bildiyi üçün adətən çənə inkişafı başa çatdıqdan sonra planlaşdırılır. Bu müddətdə boşluq lövhə və ya yapışdırılan körpü kimi müvəqqəti həllərlə qorunub saxlanıla bilər.
İmplantlara qulluq
İmplantlarda kariyes yaranmır, lakin ətrafındakı diş əti və sümük iltihablana bilər (periimplantit). Təbii dişlərdə olduğu kimi, müntəzəm fırçalama, dişlərarası təmizlik və dövri müayinələr önəmlidir.