Breketler bar wagty iýmitlenmek näme üçin möhüm?
Berkidilen breketlerde breketler dişlere ýörite ýelim bilen berkidilýär. Bu birikme gündelik çeýnemäge çydar ýaly taýýarlanýar; emma örän gaty bölegi dişlemek ýa-da ýelmeşýän iýmiti çeýnemek breketiň ýerinden çykmagyna, simiň egrelmegine ýa-da gyrylmagyna sebäp bolup biler. Şeýle meseleler goşmaça kabuly talap edip we bejerginiň meýilleşdirilen tizlikde öňe gitmegine täsir edip biler. Mundan başga-da, breketleriň töwereginde üýşýän iýmit galyndylary kariýes we dişetiniň çişmegi töwekgelçiligini artdyrýar.
Berkidilen bejerginiň umumy işleýşi üçin berkidilen breketler bilen bejergi sahypamyza serede bilersiňiz.
Laýyk we üns bermeli iýmitler
| Topar | Adatça laýyk | Üns bermeli / gaça durmak maslahat berilýär |
|---|---|---|
| Çörek we däneler | Ýumşak çörek, makaron, palaw, bulgur, süle bulamajy | Gaty gabykly çörek, simidiň gyrasy, gaty kreker, mekgejöwen çipsi |
| Miweler | Banan, bişen armyt, gawun, garpyz, dilimlenen alma | Bütin almany ýa-da armydy dişlemek, gaty guradylan miweler |
| Gök önümler | Bişirilen gök önümler, püreler, inçe dogralan salat | Bütin käşiri ýa-da gaty gök önümleri öň dişler bilen dişlemek |
| Et, towuk, balyk | Köfte, üwelen et, ýumşak bişen towuk, süňksüz balyk | Süňküň üstünden dişlemek, gaty we gury et bölekleri |
| Süýt önümleri | Gatyk, aýran, ýumşak peýnirler, süýt | Örän gaty peýnir ýa-da gury peýniriň gabygy |
| Ýeňil naharlar | Ýumşak keks, puding, süýtli kisel | Gaty kempit, karamel, lukum, sakgyç, partladylan mekgejöwen, gabykly hoz-pisse |
| Içgiler | Suw, süýt, şekersiz çaý | Gazly we şekerli içgiler, miwe suwy, energetik içgiler |
Bu tablisa umumy ýol görkezijidir. Bejergiňizde ulanylýan enjamlara görä ortodontyňyz goşmaça maslahatlar berip biler.
Gaty we ýelmeşýän iýmitler
Gaty iýmitler (hoz-pisse, gaty kempitler, buz, gabykly çörek) dişlenýän wagty brekete birden güýç ulanýar. Ýelmeşýän iýmitler (karamel, lukum, sakgyç, käbir žele kempitler) bolsa breketleriň we simiň arasyna ýelmeşip, birikmäni zorlap biler we arassalanmagy kyn galyndylary galdyrýar. Partladylan mekgejöwen gabyklary hem dişeti bilen breketiň arasyna gysylyp biler. Mundan başga-da ruçka, dyrnak ýa-da buz çeýnemek ýaly endikler hem breketlere zeper ýetirip biler.
Kesmek we kiçi böleklere bölmek
Köp iýmitden doly ýüz öwürmegiňiz gerek däl; nähili iýýändigiňiz hem möhümdir:
- Alma, armyt, käşir ýaly iýmitleri dişlemegiň ýerine inçe dilimlere kesiň.
- Mekgejöweni gulagyndan dişlemegiň ýerine dänelerini aýryň.
- Eti we towugy süňkden aýryp, kiçi bölekler görnüşinde iýiň.
- Bölekleri öň dişleriň ýerine yzky dişler bilen haýal we üns bilen çeýnäň.
- Pissa we sendwiç ýaly iýmitleri kiçi böleklere bölüp iýiň.
Şekerli we turşy içgiler
Gazly içgilerde, miwe suwlarynda we energetik içgilerde şeker hem, turşy hem bolup biler. Breketiň töweregi arassalanmagy has kyn ýer bolany üçin bu içgiler dişde ak tegmilleriň we kariýesiň döremek töwekgelçiligini artdyryp biler. Içjek bolsaňyz, gün boýy owurtlamagyň ýerine nahar bilen bilelikde içmegi, soňra agzyňyzy suw bilen çaýkamagy saýlap bilersiňiz. Gün dowamynda suwsuzlygyňyzy suw bilen gandyrmak ýönekeý ýoldur. Keramiki breket ulanýan bolsaňyz, çaý, kofe we kola ýaly reňkli içgileriň birikdiriji rezinkalary saraldyp biljekdigini hem ýatdan çykarmaň; seret: keramiki breketler.
Ilkinji günlerde we barlagdan soň iýmitlenmek
Sim dakylandan soňky ilkinji günlerde we sim çalşylandan soň dişler duýgur bolup biler. Bu döwürde çorba, gatyk, püre, omlet, makaron we süýtli kisel ýaly ýumşak iýmitleri has amatly iýip bolýar. Öwrenişmek döwri barada jikme-jiklikler breketler dakylandan soňky ilkinji hepdeler sahypamyzda.
Nahardan soň çotgalamagyň tertibi
- Ilki agzyňyzy suw bilen çaýkap, uly galyndylary aýryň.
- Turşy içgi içen bolsaňyz, çotgalamazdan öň biraz garaşmak diş emalyny goramaga kömek edip biler; bu barada ortodontyňyzyň maslahatyna eýeriň.
- Ýumşak tüýli çotga bilen breketleriň üstüni we aşagyny aýratyn, tegelek hereketler bilen çotgalaň.
- Dişara çotgasy bilen breketleriň arasyny we simiň aşagyny arassalaň.
- Diş sapagy geçiriji bilen dişleriň arasyny arassalaň we aýnada breketiň töweregini barlaň.
Jikme-jik ideg maslahatlary üçin berkidilen breketler dakylan wagty agzyň we dişleriň idegi makalasyna serede bilersiňiz.
Breket çyksa
Nahar wagtynda breket ýerinden çyksa ýa-da sim batyp başlasa, klinika jaň ediň. Çykan bölegi saklaň we kabula getiriň. Batma bar bolsa, ortodontik mum ulanyp bilersiňiz. Öýde edip boljak zatlar üçin ortodontik gyssagly ýagdaýlar sahypasyna serediň. Bölek ýuwdulandan soň üsgülewük ýa-da dem gysma bolsa, 112-ä jaň ediň.
Ýygy berilýän soraglar
Breketler bar wagty sakgyç çeýnäp bilerinmi?
Sakgyç breketlere we sime ýelmeşip, birikmäni zorlap biljekdigi sebäpli adatça maslahat berilmeýär. Aýratyn ýagdaýlar üçin ortodontyňyz bilen maslahatlaşyň.
Hoz-pisse düýbünden gadagan edilýärmi?
Bütin we gaty hoz-pisse breketlere zeper ýetirip biler. Käbir näsaglar inçe üwelen ýa-da pasta görnüşindäki önümleri makul bilýärler; size laýygy barada ortodontyňyz bilen gürleşip bilersiňiz.
Çaý we kofe içip bilerinmi?
Içip bilersiňiz. Şekersiz içmek we soňra suw bilen çaýkamak dişleriňizi we breketiň töweregini goramaga kömek edýär.
Daşarda nahar iýenimde çotgalap bilmesem, näme etmeli?
Agzyňyzy suw bilen gowy çaýkaň we ilkinji mümkinçilikde çotgalaň. Ýanyňyzda kiçi syýahat çotgasyny we dişara çotgasyny göterseňiz, işiňiz aňsatlaşar.
Soraglaryňyz üçin 0312 911 60 36 belgisine jaň edip ýa-da aragatnaşyk sahypasyndaky formany ulanyp bilersiňiz.
Bu sahypa umumy maglumat bermek üçindir; diagnozy we bejergi meýilnamasyny barlagdan soň ortodontyňyz kesgitleýär.
