Üst dişləriniz önə çıxır, yoxsa alt çənəniz irəlidə dayanır? Bu iki halın ingilis dilində geniş yayılmış adları overbite və underbite sözləridir. Azərbaycan dilində dərin dişləm, üst çənənin önə çıxması və ya alt çənənin önə çıxması kimi ifadələrlə rastlaşırsınız. Invisalign bunların bir qismində işə yarayır, bir qismində tək başına kifayət etmir. Bu səhifə planda nəyin hədəfləndiyini və sərhədin harada başladığını izah edir.
İki halı fərqləndirək
Overbite ağzı bağladığınız zaman üst ön dişlərin alt ön dişləri həddindən artıq örtməsidir. Alt dişlər demək olar ki, görünmür. Underbite isə əksidir: alt ön dişlər üst dişlərin önünə keçir. Alt çənə önə baxır.
Eyni görüntü iki ayrı səbəbdən yarana bilər. Birində problem dişlərin duruşundadır. Digərində çənə sümüklərinin uzunluğu və ya mövqeyi fərqlidir. Bu fərqi müayinə və rentgen ortaya qoyur. Ümumi çərçivəni 1, 2, 3-cü sinif dişləm səhifəsində tapa bilərsiniz.
Eyni mövzunu ümumi şəffaf kappa baxımından oxumaq istəsəniz, çənə uyğunsuzluğunu əhatə edən yazıya baxa bilərsiniz.
ClinCheck-də hədəf necə göstərilir?
iTero ilə dişləriniz skan edilir, ardınca ClinCheck planı hazırlanır. Plan ekranında üst və alt dişlərin dişləm əlaqəsini əvvəldən sona qədər izləyirsiniz. Dərin dişləmdə alt və üst ön dişlərin üst-üstə düşmə miqdarının mərhələ-mərhələ azaldığı görünür. Alt çənənin önə çıxdığı hallarda ön dişlərin mövqeyi ilə arxa dişlərin dişləmi birlikdə izlənir.
Həkim hədəfi sizə belə göstərir: başlanğıc və son dişləm yan-yana, aradakı mərhələlər isə film kimi. Bu ekran vəd deyil, plandır. Dişlər gözlənilən şəkildə hərəkət etmirsə, plan müalicə zamanı yenilənir.
Dərin dişləmdə kappa nə edir?
Dərin dişləm əksər insanlarda ön dişlərin uzunluğunun dişləmi örtməsindən və ya arxa dişlərin kifayət qədər qalxmamasından yaranır. Bu halda plan ön dişləri aşağı basmağı, arxa dişlərin hündürlüyünü tarazlamağı hədəfləyə bilər. Kappaların çeynəmə səthində və attaçmentlərlə bu hərəkət dəstəklənir. Bu barədə dərin dişləmin müalicəsi səhifəsi ətraflı məlumat verir.
Yüngül və orta dərəcəli dişlərdən qaynaqlanan (dental) dərin dişləmlər çox vaxt kappa ilə həll oluna bilir. Qərar həkim qiymətləndirməsinə görə verilir.
Alt çənə önə çıxıbsa nə olur?
Dişlərdən qaynaqlanan yüngül tərs dişləmdə ön dişlər kappa ilə geriyə və önə doğru nizamlana bilər. Çənə sümüyünün uzunluğunun fərq yaratdığı skelet hallarda isə dişləri tək başına hərəkət etdirmək kifayət etməyə bilər. Bu halda həkim əlavə üsulları müzakirə edir. Böyümə çağındakı yeniyetmələrdə bəzən əlavə aparat istifadə olunur. Yetkinlərdə nəzərəçarpan skelet fərqində çənə cərrahiyyəsi qiymətləndirilə bilər. Bu, üstünlük verilən seçim deyil, müayinədən çıxan bir variantdır və hər xəstə üçün lazım olmur.
Hansı halda nə gözlənilir?
| Hal | Kappa ilə həll olunma ehtimalı | Həkimin qiymətləndirəcəyi nöqtə |
|---|---|---|
| Yüngül dental dərin dişləm | Əksər insanlarda kappa ilə düzəldilə bilər | Ön dişin uzunluğu, arxa dişin hündürlüyü |
| Nəzərəçarpan dərin dişləm | Kappa, attaçment və lazım gələrsə köməkçi üsullarla planlaşdırılır | Çənə əlaqəsi, diş əti xətti |
| Dental tərs dişləm | Bəzi insanlarda kappa ilə həll oluna bilər | Ön dişlərin bucağı, dişləm kilidi |
| Skelet tərs dişləm | Kappa tək başına kifayət etməyə bilər | Rentgen, çənə ölçüsü, böyümə vəziyyəti |
Mandibulyar irəlilətmə nədir?
Alt çənənin üst çənəyə görə geridə qaldığı 2-ci sinif tipli hallarda Invisalign mandibulyar irəlilətmə seçimi işə düşə bilər. Kappanın hər iki yanında alt çənəni önə yönləndirən kiçik çıxıntılar olur. Bu məlumat ayrı bir səhifədə izah olunur: Invisalign mandibulyar irəlilətmə. Hər dərin dişləm üçün lazım olmur.
Nə vaxt əlavə üsul lazım olur?
- Çənə sümükləri arasındakı fərq üz profilində nəzərəçarpırsa
- Ön dişlər artıq hədlərinə çatıbsa, daha çox önə və ya geriyə hərəkət edə bilmirsə
- Yeniyetmədə çənə böyüməsi davam edirsə, əvvəlcə böyüməyə yönəlik yanaşma düşünülə bilər
- Çeynəmə və ya çənə oynağı şikayəti varsa
Bunların heç biri sizi kənarda qoymur. Həkim planı buna görə qurur və lazım gələrsə başqa mütəxəssislə görüşməyi tövsiyə edir.
Hansı yaşda, kimdə daha uyğundur?
Yetkinlərdə çənə böyüməsi tamamlandığı üçün hədəf çox vaxt dişlərin yerini nizamlamaqdır. Yeniyetmələrdə isə böyümə davam edərkən həkim çənə inkişafını da nəzərə alır. Buna görə eyni dişləm problemi iki nəfərdə fərqli yolla həll oluna bilər. Yeniyetmə xəstələr üçün Invisalign Teen səhifəsinə baxa bilərsiniz. Qəbula gələrkən əvvəlki rentgeniniz varsa, yanınızda gətirin; həkimin işi asanlaşar.
Gözləntini əvvəldən danışaq
Şəffaf kappa dişlərin yerini dəyişir. Çənənin sümük quruluşunu tək başına dəyişmir. Bu cümlə çox qısadır, amma bir çox sualı cavablandırır. Məqsəd bəzən dişləmi rahatlaşdırmaq, bəzən estetik görünüşü düzəltməkdir. Bəzən də dişləm ilə üz profili birlikdə nəzərdən keçirilir. Həkim hansı nəticənin real olduğunu müayinədə deyir. Kappanı istifadə intizamı da nəticəyə təsir edir; istifadə bələdçisi gündəlik qaydanı izah edir.
İlk addım ortodontik müayinədir. Dişləminizə baxılır, lazımi qeydlər götürülür. Proses üçün ortodontik müayinə səhifəsinə göz ata bilərsiniz.
Bu məlumatlar ümumi məlumatlandırmadır; sizə uyğun müalicə barədə qərar müayinədən sonra verilir.