ხიდი არის ფიქსირებული პროთეზი, რომელიც დაკარგულ კბილებს მეზობელ კბილებზე დაყრდნობით ანაცვლებს. დროთა განმავლობაში შეიძლება შეამჩნიოთ, რომ ღრძილი ხიდის კიდეებთან ან შემცვლელი კბილის (პონტიკის) ქვეშ იწევს. ეს მნიშვნელოვანია როგორც ესთეტიკის, ისე ჯანმრთელობის თვალსაზრისით, რადგან გაშიშვლებული ფესვის ზედაპირი უფრო მიდრეკილია კარიესისა და მგრძნობელობისკენ.
რატომ იწევს ღრძილი ხიდის ქვეშ?
ნადების დაგროვება და ღრძილის ანთება
ხიდის ქვეშა არე და საყრდენი კბილების გარშემო ადგილები ჩვეულებრივ კბილთაშორის სივრცეებზე უფრო ძნელად იწმინდება. დაგროვილმა ნადებმა შეიძლება ღრძილის ანთება გამოიწვიოს, ხოლო მკურნალობის გარეშე — ღრძილისა და ძვლის დაკარგვა.
არაზუსტად მორგებული კიდეები
თუ ხიდისა და საყრდენი კბილის შეერთების ადგილას ღრეჩო ან გადმოშვერილი კიდეა, ეს არე ნადებს იკავებს და ღრძილს აღიზიანებს.
ძვლის დაკარგვა
კბილის ამოღების შემდეგ ამ უბანში ყბის ძვალი თანდათან თხელდება. მასთან ერთად შეიძლება პონტიკის ქვეშ ღრძილის ფორმაც შეიცვალოს და ხიდსა და ღრძილს შორის სივრცე გაჩნდეს.
ძლიერი წმენდა
მაგარი ჯაგრისით და გვერდითი მოძრაობებით წმენდა ღრძილის მექანიკურ რეცესიას უწყობს ხელს.
მოწევა
მოწევა აუარესებს ღრძილის სისხლმომარაგებას და შეიძლება ღრძილის დაავადებამ შეუმჩნევლად იპროგრესიროს.
რომელ ნიშნებს უნდა მიაქციოთ ყურადღება?
- ღრძილის დონის ცვლილება ხიდის კიდესთან, ფესვის ხილული ზედაპირი
- სისხლდენა წმენდისას
- საკვების დაგროვება ხიდის ქვეშ და უსიამოვნო სუნი
- საყრდენი კბილების მგრძნობელობა ცხელისა და ცივის მიმართ
- ხიდის მორყევის შეგრძნება (დეტალებისთვის იხილეთ ჩვენი სტატია მორყეული კბილის ხიდის შესახებ)
მკურნალობის ვარიანტები
მკურნალობა რეცესიის მიზეზისა და ხარისხის მიხედვით იგეგმება:
- პროფესიული წმენდა და ღრძილის მკურნალობა: კბილის ქვის მოცილება და, საჭიროების შემთხვევაში, ღრმა წმენდა (კიურეტაჟი) ანთების კონტროლისთვის
- მოვლის ჩვევების გაუმჯობესება: ხიდის ქვეშ შესაფერისი კბილთაშორისი ჯაგრისის, ხიდისთვის განკუთვნილი ძაფის ან ირიგატორის გამოყენება
- ხიდის შეცვლა: ხიდის ხელახლა დამზადება, თუ კიდეები აღარ ერგება ან ღრძილის დონე შესამჩნევად შეიცვალა
- ღრძილის ქირურგია: შესაბამის შემთხვევებში ფესვის გაშიშვლებული ზედაპირის დაფარვა ღრძილის ტრანსპლანტატით
- ალტერნატიული დაგეგმვა: ზოგ შემთხვევაში შეიძლება განიხილებოდეს ისეთი ვარიანტები, როგორიცაა დაკარგული კბილის აღდგენა იმპლანტით
ხიდის მოვლა
- დღეში ორჯერ გაიწმინდეთ კბილები რბილი ჯაგრისით
- ყოველდღე გაწმინდეთ ხიდის ქვეშა არე ხიდისთვის განკუთვნილი ძაფით ან კბილთაშორისი ჯაგრისით
- ექვს თვეში ერთხელ გაიარეთ შემოწმება და საჭიროებისამებრ კბილის ქვის მოცილება
- ნუ მოწევთ
ხიდის ქვეშ ღრძილის ცვლილებები ხშირად აშკარა სიმპტომების გარეშე მიმდინარეობს. რეგულარული შემოწმება პრობლემის ადრეულ ეტაპზე აღმოჩენას უწყობს ხელს.
