Qısa cavab: Sabit breket taxıldıqdan və ya nəzarət görüşündə tel dəyişdirilib tənzimləndikdən sonrakı bir neçə gün ərzində dişlərdə təzyiq, çeynəyərkən həssaslıq və yanaqlarda qıcıqlanma hissi tez-tez müşahidə olunur. Bu hiss əksər hallarda öz-özünə azalır. Yumşaq qidalanma və ortodontik mum işinizi asanlaşdırır; ağrıkəsiciyə ehtiyac olub-olmadığını isə həkiminiz və ya əczaçınızla məsləhətləşərək müəyyən etməlisiniz.
Həssaslıq niyə yaranır?
Ortodontik müalicədə tellər və breketlər dişlərə yüngül və davamlı qüvvə tətbiq edir. Dişin ətrafındakı dəstəkləyici toxumalar bu qüvvəyə uyğunlaşarkən bir müddət təzyiq və dolğunluq hissi yarana bilər. Tel yeni taxıldıqda və ya nəzarət görüşündə daha qalın telə keçildikdə bu hiss yenidən nəzərəçarpan ola bilər. Bundan əlavə, ilk günlərdə breketlər yanağın və dodağın daxili səthinə sürtünərək kiçik qıcıqlanmalara səbəb ola bilər.
Hiss edilən narahatlığın şiddəti və müddəti insandan insana dəyişir. Bəzi insanlar yalnız yüngül təzyiq hiss edir, bəziləri isə ilk günlərdə sərt qidaları çeynəməkdə çətinlik çəkir. Tel taxıldıqdan sonrakı dövrü daha ətraflı şəkildə breket taxıldıqdan sonrakı ilk həftələr səhifəmizdə izah etmişik.
Evdə nə edə bilərsiniz?
Yumşaq qidalanma
Həssaslığın nəzərəçarpan olduğu günlərdə çeynənməsi asan olan qidalara üstünlük verin: şorba, qatıq, püre, bişmiş tərəvəz, yumurta, makaron, banan kimi yumşaq meyvələr. Sərt qabıqlı qoz-fındıq, sərt çörək qabığı və yapışqan şirniyyat həm həssas dişləri yorur, həm də breketlərin yerindən qopmasına səbəb ola bilər. Qidaları kiçik hissələrə bölüb arxa dişlərlə yavaş-yavaş çeynəmək də rahatlıq verir. Ətraflı siyahı üçün breketlə qidalanma səhifəsinə baxa bilərsiniz.
Ortodontik mum
Breket və ya telin ucu yanağınıza, dodağınıza və ya dilinizə sürtünürsə, təmiz və quru barmaqla kiçik bir parça ortodontik mumu yumrulayıb müvafiq breketin üzərinə basa bilərsiniz. Mum səthi yumşaldaraq toxuma ilə metal arasında qoruyucu təbəqə yaradır. Adətən yeməkdən əvvəl çıxarıb, sonra yenisini qoymaq tövsiyə olunur. Mumu klinikamızdan və ya aptekdən əldə edə bilərsiniz.
Ağız qulluğunu davam etdirmək
Həssaslıq olsa da fırçalamanı yarımçıq qoymayın; yumşaq tüklü fırça və zərif hərəkətlər kifayətdir. Breketlərin ətrafında yığılan yemək qalıqları diş ətində əlavə həssaslığa səbəb ola bilər. Təmizlik məsləhətləri üçün ortodontik aparatların təmizliyi və qulluğu yazımıza nəzər sala bilərsiniz. Ağzı ilıq su ilə yaxalamaq qıcıqlanmış nahiyələri sakitləşdirə bilər.
Ağrıkəsicidən istifadə etmək olarmı?
Bəzi insanlar ilk günlərdə ağrıkəsiciyə ehtiyac duya bilər. Lakin hansı dərmanın, hansı dozada və hansı tezlikdə istifadə oluna biləcəyi yaşınızdan, qəbul etdiyiniz digər dərmanlardan, allergiyalarınızdan və ümumi sağlamlıq vəziyyətinizdən asılıdır. Buna görə dərmanı özünüz seçmək əvəzinə həkiminiz və ya əczaçınızla məsləhətləşin. Uşaqlarda və xroniki xəstəliyi olan şəxslərdə bu məsləhətləşmə xüsusilə vacibdir.
Klinikaya nə vaxt zəng etməlisiniz?
Aşağıdakı hallarda gözləmək əvəzinə klinikaya xəbər verin:
- Həssaslıq bir neçə gün ərzində azalmır, əksinə getdikcə artırsa
- Telin ucu batır və mumla örtülə bilmirsə
- Breket yerindən qopub və ya tel qırılıbsa
- Diş ətində nəzərəçarpan şişkinlik, iltihab və ya pis qoxu hiss etmisinizsə
- Bir dişdə kəskin, zoqquldayan ağrı varsa (bu, ortodontiya ilə əlaqəsi olmayan problemin əlaməti ola bilər)
Təcili sayıla biləcək hallar və ilk görüləcək işlər üçün ortodontik təcili hallar səhifəmizə baxa bilərsiniz. Nəfəs almağı və ya udmağı çətinləşdirən şişkinlik, yaxud hər hansı hissənin udulması kimi ciddi hallarda 112-yə zəng edin.
İlk günləri asanlaşdıracaq kiçik vərdişlər
- Tel taxılacaq və ya nəzarət görüşü olacaq günün axşamı üçün əvvəlcədən yumşaq yemək planlayın.
- Ortodontik mumu çantanızda, iş yerinizdə və evdə saxlayın.
- Yanağın içində kiçik yara əmələ gəlibsə, həmin nahiyəni dillə daim yoxlamamağa çalışın; toxuma daha tez sakitləşir.
- Kifayət qədər su için; ağız quruluğu qıcıqlanmanı artıra bilər.
- Həssaslığın nə vaxt başladığını və nə vaxt azaldığını qeyd edin; nəzarət görüşündə həkiminizlə bölüşmək faydalı olar.
Bu tövsiyələr ümumi məlumatdır. Həssaslığın sizin vəziyyətinizdə gözlənilən səviyyədə olub-olmadığını müalicənizi aparan həkim qiymətləndirir.
Sabit breketlə şəffaf kappada hiss fərqlidirmi?
Hər iki üsulda dişlər hərəkət etdiyi üçün oxşar təzyiq hissi ola bilər. Şəffaf kappada bu hiss adətən yeni kappaya keçildiyi ilk günlərdə nəzərəçarpan olur. Kappa istifadə edənlər üçün şəffaf kappa ağrı verirmi? yazısını hazırlamışıq. Sabit breket müalicəsinin ümumi gedişatı üçün sabit breket müalicəsi səhifəsinə nəzər sala bilərsiniz.
Qısaca maraqlananlar üçün
Həssaslıq adətən nə qədər davam edir?
Əksər insanlarda ilk günlərdə nəzərəçarpan olur və tədricən azalır; lakin müddət insandan insana dəyişir. Azalmırsa və ya artırsa, klinikaya xəbər verin.
Hər nəzarət görüşündən sonra həssaslıq olurmu?
Tel dəyişdirildikdə və ya tənzimləndikdə bir müddət təzyiq hissi yenidən yarana bilər. Bəzi nəzarət görüşlərindən sonra isə heç hiss olunmaya bilər.
Soyuq qidalar kömək edirmi?
Bəzi insanlar soyuq içkilər və ya yumşaq soyuq qidalarla rahatladıqlarını deyirlər. Sərt buz parçalarını çeynəməkdən isə çəkinin; breketlərə zərər verə bilər.
Sizə nəyin uyğun olduğunu necə öyrənə bilərsiniz?
Buradakı məlumatlar ümumi xarakter daşıyır; sizin üçün düzgün plan və qulluq tövsiyələri müayinə və həkim qiymətləndirməsi ilə müəyyən edilir. Ankara Çankaya rayonunda, Oran məhəlləsindəki klinikamızda ilk ortodontik müayinə zamanı suallarınızı birlikdə nəzərdən keçiririk.
