MARPE nima uchun ishlab chiqilgan?
Yuqori jagʻning ikki yarmi tanglay oʻrtasidagi chok (sutura) orqali birlashadi. Bolalarda bu chok hali birlashmaganligi sababli klassik tanglay kengaytirish apparatlari tishlarga beriladigan kuch bilan chokni ochishi mumkin. Oʻsish tugagan sari chok birlashadi; bunday holda tishlarga tayanadigan klassik apparatlar koʻpincha tishlarni yon tomonga qiyshaytiradi, ammo suyakni yetarlicha kengaytira olmaydi.
MARPEda kengaytiruvchi vint tanglay suyagiga oʻrnatiladigan kichik mini vintlarga ulanadi. Shu tariqa kuch tishlar orqali emas, bevosita suyakka uzatiladi va mos bemorlarda jarrohliksiz skelet kengayishiga erishish maqsad qilinadi.
Kimlar uchun koʻrib chiqiladi?
- Oʻsishi tugagan yoki tugash arafasidagi yoshlar va kattalar
- Orqa tishlarda xoch prikus va tor yuqori jagʻ boʻlganlar
- Tishlarning gavjumligi uchun joy kerak boʻlgan va torlik skelet sababli yuzaga kelgan holatlar
- Tanglay suyagi va milki mini vint oʻrnatishga mos boʻlganlar
Moslik koʻrik, rentgen va zarur boʻlsa uch oʻlchamli tasvir (konusli nurli kompyuter tomografiyasi) yordamida baholanadi. Yoshning oʻzi hal qiluvchi omil emas; chokning birlashish darajasi har bir insonda turlicha.
MARPE, klassik kengaytirish va SARPE farqi
| Usul | Tayanch | Odatda kimlarda? |
|---|---|---|
| Klassik tez tanglay kengaytirish | Tishlar | Bolalar va erta oʻsmirlik davri |
| MARPE | Tanglayga oʻrnatiladigan mini vintlar (baʼzan tishlar bilan birga) | Kech oʻsmirlik, yosh kattalar va mos kattalar |
| SARPE (jarrohlik yordamida) | Jarrohlik yoʻli bilan boʻshatilgan suyak + apparat | Suyagi koʻproq qarshilik koʻrsatadigan kattalar |
Qaysi usul mosligi insonning suyak tuzilishi, torlik darajasi va umumiy davolash rejasiga qarab belgilanadi.
Davolash bosqichlari
- Tashxis maʼlumotlari va rejalashtirish: Koʻrik, rentgen, zarur boʻlsa tomografiya va ogʻiz ichi skaneri; mini vintlarning joylashuvi rejalashtiriladi.
- Apparatni oʻrnatish: Mahalliy anesteziya ostida mini vintlar tanglayga oʻrnatiladi va individual tayyorlangan kengaytirgich ulanadi.
- Faol kengaytirish: Vint shifokor belgilagan jadval boʻyicha aylantiriladi; bu bosqich odatda bir necha hafta davom etadi. Old tishlar orasida vaqtincha oraliq paydo boʻlishi chok ochilganini koʻrsatishi mumkin.
- Kutish (retensiya): Ochilgan soha suyak bilan toʻlishi uchun apparat yana bir muddat ogʻizda qoladi; koʻpincha bir necha oy.
- Ortodontik davolash: Kengaytirishdan soʻng tishlar odatda shaffof kappalar yoki breketlar bilan tekislanadi.
Davolash davomida nimalarni his qilish mumkin?
- Vint aylantirilgandan soʻng tanglayda, burun asosida va tishlarda qisqa muddatli bosim hissi boʻlishi mumkin.
- Dastlabki kunlarda nutqda oʻzgarish va soʻlak koʻpayishi kuzatilishi mumkin; koʻpchilik tez orada koʻnikadi.
- Mini vintlar atrofi yumshoq choʻtka va shifokor tavsiya qilgan chayqash vositasi bilan toza tutilishi kerak.
- Qattiq va yopishqoq ovqatlardan saqlanish apparatni asrashga yordam beradi.
- Apparat boʻshasa, mini vint atrofida shish yoki ajralma paydo boʻlsa, klinikaga murojaat qiling.
Cheklovlar
Har bir kattada MARPE yordamida yetarli skelet kengayishiga erishib boʻlmasligi mumkin. Chok ochilmagan hollarda davolash rejasi oʻzgartirilishi va jarrohlik yordamidagi variantlar koʻrib chiqilishi mumkin. Shu sababli kutilayotgan natijalar davolashdan oldin tashxis maʼlumotlari asosida muhokama qilinishi kerak. Batafsil maʼlumot uchun ortodontik apparatlar qoʻllanmasi va jagʻning skelet muammolari sahifalariga qarang.