Qısa cavab: Kompozit vinir (diş bondinqi) diş rəngində plomb materialının diş səthinə qat-qat yerləşdirilib formalaşdırılması ilə aparılan estetik prosedurdur. Əksər hallarda diş səthindən çox az toxuma götürülür və ya heç götürülmür. Portselen vinirlə müqayisədə daha asan təmir edilə bilər; bunun əksinə, zamanla rəng dəyişməyə və aşınmağa daha meyillidir.
Kompozit vinir nədir, necə aparılır?
Kompozit plomblarda da istifadə olunan, diş rənginə uyğun, qatran əsaslı materialdır. Kompozit vinir prosedurunda həkim bu materialı birbaşa dişin üzərinə yerləşdirir, əllə formalaşdırır və xüsusi işıqla bərkidir. Sonra səth düzəldilir və cilalanır. Prosedur adətən laboratoriya mərhələsi tələb etmədiyi üçün bir seansda və ya az sayda seansda tamamlana bilər; müddət müalicə ediləcək dişlərin sayından asılıdır.
Prosedur zamanı izlənilən addımlar təxminən belədir:
- Müayinə, lazım olduqda rentgen və dişlərin ümumi sağlamlıq vəziyyətinin qiymətləndirilməsi
- Pasiyentlə birlikdə rəng seçimi və gözləntilərin müzakirəsi
- Diş səthinin təmizlənməsi və yapışdırmaya hazırlanması
- Kompozitin qatlarla yerləşdirilib formalaşdırılması və işıqla bərkidilməsi
- Dişləmin yoxlanılması, səthin cilalanması
Bəzi hallarda planlaşdırmadan əvvəl ilkin model və ya rəqəmsal dizayn hazırlana bilər. Bu barədə rəqəmsal təbəssüm dizaynı məqaləmizə baxa bilərsiniz.
Hansı hallarda nəzərdən keçirilir?
Kompozit vinir kiçik qırıqlar, yüngül forma pozuntuları, dişlər arasında kiçik boşluqlar, rəng fərqləri və ya qısa görünən dişlər kimi məhdud estetik problemlərdə gündəmə gələ bilər. Kimin üçün uyğun olduğunu diş toxumasının vəziyyətinə, dişləmə, diş qıcırtma vərdişinə və gözləntiyə görə həkim müəyyən edir.
Burada vacib bir qeyd var: dişlər çəpərdirsə və ya aydın şəkildə yerini dəyişibsə, kompozitlə yalnız görünüşü düzəltməyə çalışmaq həmişə düzgün yol olmaya bilər. Belə hallarda dişləri əvvəlcə ortodontik olaraq düzgün mövqeyə gətirmək, sonra lazım olduqda kiçik estetik toxunuşlar etmək nəzərdən keçirilə bilər. Dişlərin çəpərliyi və dişarası boşluq səhifələrimizdə bu variantları izah etdik.
Portselen vinirdən fərqi nədir?
Hər iki prosedur dişin ön səthini estetik baxımdan yaxşılaşdırmağı məqsəd qoyur; lakin material və hazırlanma üsulu fərqlidir. Portselen vinir haqqında ümumi məlumat üçün laminat vinir məqaləmizə baxa bilərsiniz.
- Hazırlanma: Kompozit birbaşa ağızda formalaşdırılır; portselen vinir isə adətən ölçü və ya skan götürüldükdən sonra laboratoriyada hazırlanıb dişə yapışdırılır.
- Diş toxuması: Kompozitdə əksər hallarda çox az və ya heç yonma aparılmır; portselen vinir üçün adətən məhdud hazırlıq lazımdır. Bu, şəxsə və planlaşdırmaya görə dəyişir.
- Rəng və səth: Portselen rəng dəyişikliyinə qarşı daha davamlı hesab olunur. Kompozit isə zamanla çay, qəhvə və siqaret kimi amillərlə rəng dəyişə bilər.
- Təmir: Kompozitdə kiçik qırıq və ya aşınmalar çox vaxt ağızda birbaşa təmir edilə bilər. Portselen vinir qırıldıqda adətən yenilənməsi lazım gəlir.
Hansının sizə uyğun olduğu yalnız material seçimindən deyil; dişlərinizin vəziyyətindən, dişləminizdən və gözləntinizdən asılıdır.
Kompozit vinir nə qədər davam edir?
Kompozit vinirin istifadə müddəti insandan insana nəzərəçarpacaq dərəcədə dəyişir. Müddətə təsir edən əsas amillər bunlardır:
- Ağız gigiyenası və müntəzəm müayinələr
- Diş qıcırtma və ya sıxma vərdişi
- Dırnaq yemə, qələm dişləmə, paket açmaq üçün dişlərdən istifadə kimi vərdişlər
- Sərt qidaları ön dişlərlə dişləmək
- Rəng buraxan içkilər və siqaret
Zamanla səthdə matlaşma, rəng dəyişikliyi və ya kənarlarda kiçik qırıqlar müşahidə oluna bilər. Bunlar əksər hallarda cilalama və ya kiçik təmirlərlə aradan qaldırıla bilər; bəzən isə yenilənmə lazım gələ bilər. Buna görə də kompozit vinirin qulluq tələb edən prosedur olduğunu əvvəlcədən bilmək gözləntini real saxlayır.
Qulluqda nələrə diqqət edilməlidir?
- Gündə iki dəfə yumşaq tüklü fırça ilə fırçalayın; aşındırıcı tozlardan və sərt fırçalardan çəkinin.
- Diş sapı və ya dişarası fırça ilə dişlərin arasını təmizləyin.
- Çay, qəhvə və qırmızı şərab kimi içkilərdən sonra ağzınızı su ilə yaxalayın.
- Siqaret kompozitdə rəng dəyişikliyini sürətləndirə bilər. Siqaretin ağız sağlamlığına təsirləri üçün bu məqaləmizə baxa bilərsiniz.
- Gecə dişlərinizi sıxırsınızsa, bunu həkiminizə deyin; qoruyucu gecə kappası tövsiyə oluna bilər.
- Müntəzəm müayinələrdə səthin cilalanması və kənarların qiymətləndirilməsi prosedurun görünüşünü qorumağa kömək edir.
Ağartma ilə əlaqəsi
Kompozit material ağartma ilə rəng dəyişmir. Buna görə də dişlərinizi ağartmaq fikrindəsinizsə, bunu adətən kompozit prosedurundan əvvəl etdirməyiniz tövsiyə olunur; beləliklə, kompozitin rəngi ağardılmış dişlərinizə görə seçilə bilər. Ağartma variantları üçün dişlərin ağardılması üsulları məqaləmizə baxa bilərsiniz.
Müayinədə nələr müzakirə edilməlidir?
Kompozit vinir barədə qərar verməzdən əvvəl həkiminizlə gözləntilərinizi açıq müzakirə etməyiniz faydalıdır. Hansı dişlərin prosedura daxil ediləcəyi, istənilən rəng tonu, dişlərin uzunluğu və forması, prosedurun dişləminizə necə təsir edəcəyi bu görüşdə aydınlaşır. Diş əti sağlamlığınız, mövcud plomblarınız və kariyes olub-olmadığı da qiymətləndirilir; diş əti iltihabı və ya kariyes varsa, adətən əvvəlcə onların müalicəsi planlaşdırılır. Bundan əlavə, kompozitin zamanla qulluq və yenilənmə tələb edə biləcəyini, rəng dəyişikliyinin vərdişlərə görə fərqlənə biləcəyini əvvəlcədən bilmək nəticədən razılıq baxımından vacibdir. Təbəssüm estetikasında ölçülər və diş ətinin görünüşü üçün qızıl nisbət məqaləmiz də fikir verə bilər.
Qısaca maraqlananlar üçün
Kompozit vinir dişə zərər verirmi?
Əksər hallarda diş səthindən çox az toxuma götürülür və ya heç götürülmür. Yenə də hər prosedurda olduğu kimi düzgün planlaşdırma və yaxşı ağız qulluğu vacibdir; kənarlarda kariyes yaranmaması üçün müntəzəm müayinələr lazımdır.
Kompozit vinir çıxarıla bilərmi?
Kompozit adətən diş toxuması qorunmaqla həkim tərəfindən aşındırılıb götürülə bilər. Lakin prosedurdan əvvəl dişdə yonma aparılıbsa, dişin əvvəlki halına qayıdıb-qayıtmayacağı həmin hazırlığın miqdarından asılıdır.
Kompozit vinir rəng dəyişirmi?
Zamanla rəng buraxan qidalar və içkilər, siqaret və kifayət etməyən qulluq səbəbindən rəng dəyişikliyi müşahidə oluna bilər. Müntəzəm cilalama və yaxşı ağız qulluğu bu prosesi yavaşlada bilər.
Çəpər dişlərə kompozit vinir qoyulurmu?
Yüngül nizamsızlıqlarda nəzərdən keçirilə bilər; lakin aydın çəpərlikdə əvvəlcə ortodontik müalicə variantının müzakirəsi çox vaxt daha düzgün yanaşmadır. Qərar müayinə ilə verilir.
Sizə nəyin uyğun olduğunu necə öyrənə bilərsiniz?
Buradakı məlumatlar ümumi xarakter daşıyır; sizin üçün düzgün seçim müayinə və həkim qiymətləndirməsi ilə müəyyən edilir. Qəbul və ünvan barədə məlumat üçün əlaqə səhifəmizə baxa bilərsiniz.
