Butılka çürüyü körpələrdə və kiçik uşaqlarda butılkadan verilən süd, süd qarışığı, meyvə şirəsi və ya şəkərli içkilərin, xüsusən yuxu zamanı, uzun müddət ağızda qalması ilə bağlı sürətlə irəliləyən çürük növüdür. Bu, erkən uşaqlıq dövrü kariyesinin geniş yayılmış formasıdır.
Necə yaranır?
Yuxu zamanı tüpürcək ifrazı azalır. Butılkadan gələn şəkərli mayelər uzun müddət dişlərin ətrafında qalır və bakteriyalar bu şəkərləri turşuya çevirir. Turşu süd dişlərinin nazik minasını tez zəiflədir.
Niyə üst ön dişlərdən başlayır?
Körpə butılkanı əmərkən dil alt ön dişləri qismən qoruyur; maye əsasən üst ön dişlərin ətrafında toplanır. Buna görə də butılka çürüyü adətən üst kəsici dişlərdən başlayır və sonra azı dişlərinə yayıla bilər. Alt ön dişlər adətən daha gec zədələnir.
Əlamətlər
- Üst ön dişlərdə diş ətinə yaxın təbaşir kimi ağ xətlər və ya ləkələr
- Qəhvəyi və ya qara rəng dəyişikliyi
- Qırılmış dişlər və diş toxumasının itkisi
- Yemək zamanı huysuzluq və ya ağrı
- İrəliləmiş hallarda diş ətində şişkinlik və ya absses
Müalicə
Müalicə çürüyün mərhələsinə görə planlaşdırılır: erkən mərhələdə flüor tətbiqləri və qidalanma vərdişlərinin dəyişdirilməsi; boşluq yaranıbsa, plomb; irəliləmiş hallarda süd dişinin kanal müalicəsi və ya çəkilməsi lazım ola bilər. Kiçik uşaqlarda geniş həcmli müalicəni bəzən ümumi anesteziya altında aparmaq lazım gəlir, bu da profilaktikanı daha da vacib edir.
Süd dişlərinin itirilməsinin təsirləri
Vaxtından əvvəl itirilən süd dişləri çeynəməyə, nitqə və daimi dişlərin çıxması üçün lazım olan yerin saxlanmasına təsir edə bilər. Yer itkisi və sonrakı ortodontik problemlər haqqında məlumat üçün süd dişlərində çürük və dişlərin sıxlığı haqqında məqaləmizə baxın.
Qarşısını necə almaq olar?
- Uşağınızı butılka ilə yatırtmayın; yatmazdan öncəki qidalanmadan sonra dişləri təmizləyin.
- Butılkaya yalnız süd və ya süd qarışığı qoyun; meyvə şirəsi və şəkərli içkilər yox.
- Əmziyi bala, şəkərə və ya mürəbbəyə batırmayın.
- Təxminən 1 yaşından fincandan içməyi təşviq edin.
- İlk diş görünəndə flüorlu diş pastası ilə fırçalamağa başlayın.
- İlk diş həkimi ziyarətini təxminən bir yaşında edin.
